-Nahçıvan Devlet Üniversitesi Rektörü Sayın Elbrus İsayev Bey,

-Türkiye’den gelen çok değerli misafirlerimiz,

Sözlerime başlarken hepinizi saygı ve hürmetle selamlıyorum.

Öncelikle, Kongre Başkanı Prof. Dr. Turan Karadeniz’e 7. Uluslararası Tarım Kongresi’ni Nahçıvan’da düzenlemeyi tercih ettikleri için teşekkürlerimi sunuyorum.

Kongrenin paydaş üniversitelerinden, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Alptekin Yasım’a, Öğretim Üyelerimize ve Belediye Başkanlarımıza kadim Türk diyarı Nahçıvan’a hoşgeldiniz diyorum.

Nahçıvan Devlet Üniversitesi Rektörü Sayın Elbrus İsayev ve emekdaşlarına Kongreye evsahipliği yaptıkları için şükranlarımı sunuyorum.

Değerli Katılımcılar,

Bildiğiniz üzere, küresel ısınma ve su kaynaklarının hızla tükenmesi nedeniyle dünyada tarımsal üretimin azalması gıda güvenliğini ülkelerin en önemli önceliği haline getirmiştir.

Artık, “gıda milliyetçiliği” kavramının sık sık kullanıldığına şahit oluyoruz. Önümüzdeki yıllarda gıda ve su yetersizliği nedeniyle kitlesel göç hareketlerinin yaşanacağı ileri sürülmektedir.

Türkiye tarımsal üretim açısından kendi kendine yetebilen az sayıda şanslı ülke arasında yer almaktadır.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü verilerine göre Türkiye, dünyada, sebze üretiminde 4'üncü, meyve üretiminde 6'ncı ve bitkisel ürünler üretiminde 12’nci sırada bulunmaktadır.

Bugün Türkiye, tarım ve gıda ürünleri dış ticaretinde net ihracatçı ülke konumundadır. Türkiye'nin tarım ihracatı 2023'te bir önceki yıla göre yüzde 2,8 artışla 35 milyar Dolar’a yükselerek rekor seviyeye ulaşmış ve ülke ihracatının yaklaşık yüzde 16’sını oluşturmuştur.

Ayrıca, geçen yıl 1 milyon 300 bin ton sertifikalı tohum üretimi yapan Türkiye, bu alanda aynı zamanda ihracatçı ülke haline gelmiş olup, hâlihazırda 100’ün üzerinde ülkeye tohum ihracatı yapmaktadır.

Türkiye'de, son 5 yılda küçükbaş ve büyükbaş hayvan varlığı sayısındaki artış tüm Avrupa Birliği ülkelerini geride bırakmış, ülkemiz büyükbaş ve küçükbaş hayvan toplam varlığı bakımından Avrupa’da 1. sıraya yükselmiştir.

Değerli Katılımcılar,

Azerbaycan Umummilli Lideri Haydar Aliyev Nahçıvan’dan 1993 yılında Bakü’ye gidip Cumhurbaşkanlığı görevini üstlendikten sonra Azerbaycan’ın siyasi istikrarının sağlanmasının yanısıra ekonomik açıdan da gelişmesine büyük önem vermiştir. O dönemde Türkiye, Azerbaycan’ın tarım alanında kapasitesini geliştirmesine önemli destek sağlamıştır.

Türkiye’nin katkılarıyla örnek üretim çiftlikleri kurulmuş, Türkiye’deki modern çiftçilik ve işletmecilik yöntemleri uygulanmış, çağdaş tarım yapılması için konferanslar, paneller düzenlenmiş, bu konuda Türkiye’den getirilen film ve yayınlar çiftçilere dağıtılmıştır. Bugün de Türkiye ve Azerbaycan arasında tarım alanında güçlü bir işbirliği bulunmaktadır.

Karabağ’ın işgalden kurtarılmasından sonra Tarım ve Orman Bakanlığımız tarafından detaylı bir çalışma yapılmış ve 16 Haziran 2021 tarihinde Türkiye ve Azerbaycan arasında Tarım-Orman Eylem Planı imzalanmıştır. 3 yıllık plan 2023 yılı sonunda başarıyla tamamlanmıştır. Yeni eylem planı hazırlık çalışmaları halen devam etmektedir.

Ayrıca, son üç yılda tohumculuk, gıda güvenliği, tarımsal altyapı, arazi değerlendirme, balıkçılık, bitki sağlığı, sulama, hayvancılık gibi alanlarda Türkiye ve Azerbaycan arasında 17 adet anlaşma, iyi niyet beyanı ve mutabakat zaptı imzalanmıştır.

Türkiye ile Azerbaycan arasındaki tarım ve gıda ürünlerinin dış ticaret hacmi de son 5 yılda %113 artışla 360 Milyon Dolar’a ulaşmıştır. Türkiye tarım ve gıda ürünlerinde %13,2 payla Azerbaycan’a en fazla ihracat yapan ikinci ülke konumundadır.

Son 2 yılda Azerbaycan’a ülkemizden 200 bine yakın fidan hibe edilmiştir.

Değerli Misafirler,

Türkiye, Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’ne de tarım alanında her türlü desteği vermeye ve tecrübesini paylaşmaya devam etmektedir.

Türkiye tarafından Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’ndeki çeşitli ürünlere tanınan gümrük vergisi muafiyeti uygulaması kapsamında, Türkiye’ye yapılan ihracatın artırılması amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığımızdan bir heyet 2021 yılında Nahçıvan’ı ziyaret etmiş, böylece 2 fabrikada üretilen bu kapsamdaki ürünlerin Türkiye gümrüklerinde denetim sıklığı azaltılmıştır. Bu konuda Nahçıvan’da bulunan bir diğer fabrika için yürütülen süreç ise halen devam etmektedir.

Ayrıca, Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti makamları tarafından düzenlenen Bitki Sağlığı Sertifikaları’nın ülkemiz tarafından tanınması imkanı getirilmiştir.

Bu kapsamda, Tarım ve Orman Bakanlığımız ile Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Tarım Bakanlığı arasındaki işbirliği çerçevesinde ipek böceği yetiştiriciliği yapılabilmesi amacıyla 29 Mart 2023 tarihinde Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’nin Ordubad ilçesi yakınlarında "Azerbaycan-Türkiye İpek Bahçesi" kurulmuştur.

Sözkonusu bahçeye ülkemizden getirilen 600 dut fidanı dikilmiştir. Bu proje, bölgede ipek böceği yetiştiriciliğinin yeniden canlanmasına önemli katkıda bulunacaktır.

Keza, Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Ekoloji ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı’nın talebine istinaden, 150 bin sazan balığı yavrusu ile 20 bin kızılçam fidanı yakında ülkemizden Nahçıvan’a hibe olarak gönderilecektir.

Önümüzdeki dönemde de Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’nin tarımsal üretim çeşitliliğini artıracak benzer projeleri hayata geçirmeyi ümit ediyoruz.

7. Uluslararası Tarım Kongresi’nin de Türkiye ve Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti arasında tarım alanında yeni fırsat pencerelerinin açılmasına imkan sağlayacağına inanıyorum.

Bu duygu ve düşüncelerle, Kongrenin başarılı geçmesini diliyor, emeği geçen herkese teşekkür ediyor, saygılar sunuyorum.